Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) 11'inci gününde, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Mavi Bölge'deki Sıfır Atık Müzesi'nde düzenlediği basın toplantısında, 'Sıfır Atık Geleceğimiz (Our Zero Waste Future)' başlıklı araştırma raporunun sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Eunomia Research & Consulting Ltd ve Shape Foundation tarafından yürütülen araştırmanın bulgularını açıklayan Ağırbaş, küresel atık krizinin iklim değişikliği, insan sağlığı ve ekonomi üzerindeki etkilerine dikkati çekti.

149 MİLYAR TONLUK TEHLİKE VE FIRSAT Rapora göre, sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla 2025-2050 yılları arasında toplam 149 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenmesi mümkün. Bu miktarın 37 milyar tonluk bölümü atık yönetiminin iyileştirilmesi, gıda israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve onarım uygulamalarından.

112 milyar tonluk bölümü ise binalar, altyapı ve dayanıklı tüketim mallarında malzeme kullanımının dönüştürülmesinden kaynaklanıyor. Ağırbaş, 2050 yılına gelindiğinde yıllık emisyon azaltımının 9, 6 milyar tona ulaşabileceğini belirtti.

DÜNYANIN YÜZDE 6, 9'U DÖNGÜSEL Araştırmanın sonuçlarını paylaşan Ağırbaş, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 55'inden fazlasının doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesiyle bağlantılı olduğunu söyledi. Malzeme üretiminin tek başına yılda 11, 8 milyar ton karbondioksit eşdeğeri salıma yol açtığını belirten Ağırbaş, dünya ekonomisinin yalnızca yüzde 6, 9'unun döngüsel olduğunu ifade etti.

Ağırbaş, organik atıkların çürümesinden kaynaklanan emisyonların insan faaliyetleri sonucu oluşan metan salımlarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturduğunu kaydetti. 2, 7 MİLYAR İNSAN HİZMET ALAMIYOR Dünyada 2, 7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetine erişemediğini açıklayan Ağırbaş, yılda 845 milyon ton belediye atığının gelişigüzel döküldüğünü, açıkta yakıldığını veya su kaynaklarına karıştığını söyledi.

Mevcut üretim ve tüketim modelinin dünya ekonomisine yıllık 25, 4 trilyon avroluk maliyet oluşturduğunu belirten Ağırbaş, bu tablonun yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal bir kriz olduğunu vurguladı. PLASTİK ÜRETİMİ 230 KAT ARTTI Plastik kirliliğinin insan sağlığı açısından oluşturduğu risklere de değinen Ağırbaş, dünyada plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat artarak 460 milyon tonu aştığını, plastiklerin yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini söyledi.

Her yıl yaklaşık 28 milyon ton plastiğin kontrolsüz biçimde toprağa, nehirlere ve denizlere karıştığını belirten Ağırbaş, mikroplastiklerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiğine dikkati çekti. Ağırbaş, yaygın olarak atıfta bulunulan bir araştırmadaki insanların haftada ortalama 5 gram mikroplastik yuttuğu iddiasını da hatırlatarak, atık sorununun halk sağlığı boyutunun göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. 'VİCDANIMIZI KAYBEDERSEK ANLAMI KALMAZ' İklim krizinin yalnızca teknik veriler ve çevre sorunları üzerinden değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Ağırbaş, dünyada yılda 8 milyondan fazla insanın açlık ve susuzlukla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybettiğini, 800 milyon insanın elektriğe, 1 milyar insanın ise sağlıklı gıdaya erişemediğini söyledi.